Begrippenlijst: AML, Wwft en sancties van A tot Z
Anti-witwas- en sanctieregelgeving zit vol afkortingen. Deze begrippenlijst legt de 36 termen uit die u in de Wwft, de Sanctiewet 1977 en het EU AML-pakket het vaakst tegenkomt — in gewone taal, zonder juridisch jargon.
Hulp nodig bij dit onderwerp? In een kosteloos gesprek van dertig minuten kijken we mee naar uw situatie. Plan een gesprek of bel 06 11 32 53 62.
Alle begrippen
Wwft · AML · CFT · Cliëntenonderzoek (CDD) · KYC · Vereenvoudigd cliëntenonderzoek · Verscherpt cliëntenonderzoek (EDD) · UBO · PEP · MLRO · MiCAR · CASP · KYC-remediation · Periodieke review · Alert · Below-the-line testing · Valse melding (false positive) · Fit en proper · Onafhankelijke auditfunctie · MOT-melding · SIRA · Risicogebaseerde benadering · Ongebruikelijke transactie · Verdachte transactie · FIU-Nederland · Tipping-off · Transactiemonitoring · Poortwachter · Sanctiewet 1977 · Sanctielijst · 50%-regel · Bevriezingsmaatregel · AMLR · AMLD6 · AMLA · FATF
- Wwft
- Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme: de Nederlandse anti-witwaswet die instellingen verplicht tot cliëntenonderzoek, voortdurende monitoring en het melden van ongebruikelijke transacties bij FIU-Nederland.
- AML
- Anti-Money Laundering: het geheel aan maatregelen om witwassen van crimineel geld te voorkomen en te detecteren.
- CFT
- Countering the Financing of Terrorism: maatregelen om te voorkomen dat middelen worden gebruikt voor terrorismefinanciering. In Nederland samen met AML geregeld in de Wwft.
- Cliëntenonderzoek (CDD)
- Customer due diligence: het identificeren en verifiëren van de cliënt en diens UBO's, het vaststellen van doel en aard van de relatie, het bepalen van een risicoprofiel en het monitoren van transacties.
- KYC
- Know Your Customer: in de praktijk vaak synoniem met cliëntenonderzoek; de kennis die een instelling over haar cliënt vastlegt om risico's te kunnen beoordelen.
- Vereenvoudigd cliëntenonderzoek
- Lichter onderzoeksregime dat is toegestaan bij aantoonbaar laag risico. De onderbouwing van dat lage risico moet worden vastgelegd.
- Verscherpt cliëntenonderzoek (EDD)
- Zwaarder onderzoek bij hoog risico, bijvoorbeeld bij PEP's, hoog-risicolanden of complexe structuren. Omvat onder meer onderzoek naar de bron van vermogen en goedkeuring door senior management.
- UBO
- Ultimate Beneficial Owner (uiteindelijk belanghebbende): de natuurlijke persoon die een cliënt uiteindelijk bezit of er zeggenschap over heeft, doorgaans bij meer dan 25% van de aandelen, stemrechten of eigendomsbelang.
- PEP
- Politiek prominente persoon: iemand die een prominente publieke functie bekleedt of bekleedde, plus diens naaste familie en bekende naaste geassocieerden. Vereist verscherpt cliëntenonderzoek.
- MLRO
- Money Laundering Reporting Officer: de functionaris die binnen een instelling verantwoordelijk is voor het AML/CFT-raamwerk en voor de melding van ongebruikelijke transacties bij FIU-Nederland. De MLRO beoordeelt escalaties, besluit over meldingen, keurt hoog-risicocliënten goed en rapporteert aan directie en bestuur over de effectiviteit van het raamwerk.
- MiCAR
- Markets in Crypto-Assets Regulation, Verordening (EU) 2023/1114: het Europese kader voor cryptoactiva en cryptodienstverlening. MiCAR maakt een vergunning verplicht voor aanbieders van cryptoactivadiensten en stelt eisen aan governance, kapitaal, bewaring van cliëntactiva, informatieverstrekking en marktmisbruik.
- CASP
- Crypto-Asset Service Provider (aanbieder van cryptoactivadiensten): een onderneming die beroepsmatig cryptoactivadiensten verleent, zoals bewaring, exploitatie van een handelsplatform, wisseling, orderuitvoering, advies of portefeuillebeheer. In Nederland verleent de AFM de MiCAR-vergunning; DNB houdt prudentieel toezicht.
- KYC-remediation
- Het gestructureerd opschonen en aanvullen van bestaande cliëntdossiers zodat ze weer voldoen aan het geldende cliëntenonderzoekbeleid — bijvoorbeeld na aanscherping van beleid, een achterstand in periodieke reviews, een overname of bevindingen van een toezichthouder.
- Periodieke review
- De herhaalde beoordeling van een bestaand cliëntdossier, met een frequentie die past bij het risicoprofiel. Doel is vaststellen of de vastgelegde gegevens en de risicoclassificatie nog kloppen met het feitelijke gedrag van de cliënt.
- Alert
- Een signaal dat een monitoringsysteem genereert wanneer een transactie of patroon voldoet aan de voorwaarden van een scenario. Een alert is geen melding: een analist beoordeelt het signaal en bepaalt of er sprake is van een ongebruikelijke transactie.
- Below-the-line testing
- Het gericht onderzoeken van transacties die net onder de ingestelde drempelwaarde bleven en dus geen alert opleverden. Door een steekproef uit die groep alsnog te beoordelen, wordt gemeten of de drempelwaarden te hoog staan — en daarmee onderbouwd.
- Valse melding (false positive)
- Een alert of screeningtreffer die na beoordeling geen daadwerkelijk risico blijkt te bevatten. Een hoog percentage valse meldingen kost onderzoekscapaciteit en vergroot de kans dat een echt signaal over het hoofd wordt gezien.
- Fit en proper
- De toetsing van geschiktheid en betrouwbaarheid van dagelijks beleidsbepalers en commissarissen door DNB of de AFM. Onderdeel van vrijwel elke vergunningaanvraag, en bij wijzigingen in het bestuur ook daarna.
- Onafhankelijke auditfunctie
- De derdelijnsfunctie die toetst of het anti-witwasbeleid en de procedures in opzet, bestaan en werking voldoen. Grote instellingen beleggen dit bij internal audit; kleinere instellingen besteden de toets extern uit.
- MOT-melding
- Melding van een ongebruikelijke transactie bij FIU-Nederland. De Wwft verplicht instellingen ongebruikelijke transacties onverwijld te melden; de FIU beoordeelt vervolgens of een transactie verdacht wordt verklaard en daarmee beschikbaar komt voor opsporing.
- SIRA
- Systematische integriteitsrisicoanalyse: de gedocumenteerde analyse waarin een instelling haar witwas-, terrorismefinancierings- en sanctierisico's identificeert, beoordeelt en van beheersmaatregelen voorziet.
- Risicogebaseerde benadering
- Uitgangspunt van de Wwft: de zwaarte van maatregelen is afgestemd op het vastgestelde risico, in plaats van één uniform regime voor alle cliënten.
- Ongebruikelijke transactie
- Transactie die voldoet aan een objectieve indicator of waarbij aanleiding bestaat te veronderstellen dat zij verband kan houden met witwassen of terrorismefinanciering. Moet onverwijld bij FIU-Nederland worden gemeld.
- Verdachte transactie
- Een door FIU-Nederland verdacht verklaarde melding, die vervolgens beschikbaar komt voor opsporingsdiensten.
- FIU-Nederland
- Financial Intelligence Unit Nederland: de autoriteit die meldingen van ongebruikelijke transacties ontvangt, analyseert en verdacht kan verklaren.
- Tipping-off
- Het verbod om een cliënt of derde te informeren over een gedane melding van een ongebruikelijke transactie of een lopend onderzoek.
- Transactiemonitoring
- Het doorlopend, veelal geautomatiseerd, beoordelen van transacties tegen het verwachte patroon en risicoprofiel van de cliënt, met afhandeling van gegenereerde alerts.
- Poortwachter
- Aanduiding voor instellingen en beroepsbeoefenaren die op grond van de Wwft de toegang tot het financiële stelsel bewaken, zoals banken, notarissen, accountants en makelaars.
- Sanctiewet 1977
- Nederlandse kaderwet op basis waarvan internationale sanctiemaatregelen worden geïmplementeerd en gehandhaafd, met nadere regels voor onder meer administratieve organisatie en interne controle bij financiële instellingen.
- Sanctielijst
- Lijst van personen, entiteiten of schepen waartegen sanctiemaatregelen gelden, vastgesteld door de VN, de EU of nationale autoriteiten.
- 50%-regel
- Uitgangspunt bij sanctiescreening dat een entiteit die voor 50% of meer eigendom is van of onder zeggenschap staat van een gesanctioneerde partij, zelf ook als gesanctioneerd wordt behandeld — ook zonder eigen vermelding op een lijst.
- Bevriezingsmaatregel
- Verplichting om tegoeden en economische middelen van een gesanctioneerde partij onmiddellijk te blokkeren en niet ter beschikking te stellen.
- AMLR
- Anti-Money Laundering Regulation, Verordening (EU) 2024/1624: de rechtstreeks werkende EU-verordening die vanaf 10 juli 2027 grote delen van nationale wetgeving zoals de Wwft vervangt.
- AMLD6
- Richtlijn (EU) 2024/1640: het richtlijndeel van het EU AML-pakket, met regels over registers, nationaal toezicht en FIU's.
- AMLA
- Authority for Anti-Money Laundering and Countering the Financing of Terrorism: de EU-toezichthouder in Frankfurt die vanaf 2028 rechtstreeks toezicht houdt op geselecteerde grensoverschrijdende instellingen.
- FATF
- Financial Action Task Force: het intergouvernementele orgaan dat de internationale standaarden voor AML/CFT vaststelt en landen daarop evalueert.
Bronnen
- Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) — wetten.overheid.nl
- Sanctiewet 1977 — wetten.overheid.nl
- Verordening (EU) 2024/1624 (AMLR) — EUR-Lex
- FIU-Nederland
- Financial Action Task Force (FATF)
Lees verder
- Wat is de Wwft? Verplichtingen, toezichthouders en sancties
- Cliëntenonderzoek onder de Wwft: praktisch stappenplan
- Sanctiewet 1977: welke verplichtingen heeft uw instelling?
- Van Wwft naar EU AMLR: wat verandert er in 2027?
Term gemist of vraag over de toepassing in uw organisatie? Wij leggen het graag uit — in advies of in een training. Neem contact op.