MiCAR-vergunning aanvragen: stappenplan voor CASP's
Een MiCAR-vergunning vraagt u in Nederland aan bij de AFM. De formele beoordeling kent twee termijnen: 25 werkdagen voor de volledigheidstoets en 40 werkdagen voor de inhoudelijke beoordeling — samen ongeveer vijf maanden, maar die klok start pas wanneer uw aanvraag volledig is verklaard. Reken van eerste voorbereiding tot vergunning realistisch op negen tot achttien maanden.
Hulp nodig bij dit onderwerp? In een kosteloos gesprek van dertig minuten kijken we mee naar uw situatie. Plan een gesprek of bel 06 11 32 53 62.
Stap 1: de kwalificatievraag
Voordat u iets invult, moet één vraag beantwoord zijn: valt wat u aanbiedt onder MiCAR, of onder een ander regime? Een token dat economisch functioneert als een effect is een financieel instrument en valt onder MiFID II — met een ander vergunningtraject, een andere toezichthouder en andere kapitaaleisen. Ook de omgekeerde fout komt voor: partijen die zichzelf als louter technische dienstverlener zien, maar feitelijk cryptoactiva bewaren of orders uitvoeren voor derden.
Leg die kwalificatie schriftelijk vast, met de redenering erbij. De AFM vraagt er hoe dan ook naar, en een analyse die pas tijdens de beoordeling wordt opgesteld leest als een analyse die naar het gewenste antwoord toe is geschreven. Zie ook onze uitleg van wat MiCAR wel en niet regelt.
Stap 2: welke diensten vraagt u aan
MiCAR kent een gesloten lijst van tien cryptoactivadiensten. Uw vergunning wordt verleend voor de diensten die u aanvraagt en niet breder: wie later wil uitbreiden, doorloopt opnieuw een traject. Dat pleit ervoor om diensten die u binnen twee jaar wilt aanbieden meteen mee te nemen — maar alleen als u ze ook kunt onderbouwen. Een aangevraagde dienst zonder bijbehorend proces, personeel en risicoanalyse kost tijd in plaats van dat hij die bespaart.
De praktische toets: kunt u voor elke aangevraagde dienst aanwijzen wie hem uitvoert, welk risico eraan vastzit, hoe u dat beheerst en waar dat is vastgelegd? Zo niet, laat hem dan uit de aanvraag.
Stap 3: kapitaal en prudentiële waarborgen
MiCAR deelt de tien diensten in drie klassen in, elk met een eigen minimum aan eigen vermogen. U houdt aan wat het hoogst uitkomt: het bedrag uit de klasse, of een kwart van de vaste kosten van het voorgaande jaar. Voor een nieuwe onderneming is dat laatste een kwart van de begrote vaste kosten over de eerste twaalf maanden.
| Klasse | Diensten (onder meer) | Minimum eigen vermogen |
|---|---|---|
| Klasse 1 | Advies, portefeuillebeheer, ontvangen en doorgeven van orders, uitvoeren van orders, plaatsen, overboekingsdiensten | € 50.000 |
| Klasse 2 | Klasse 1 plus bewaring en beheer van cryptoactiva, wisselen tegen geld of tegen andere cryptoactiva | € 125.000 |
| Klasse 3 | Klasse 2 plus exploitatie van een handelsplatform | € 150.000 |
Het bedrag mag ook door een verzekering worden afgedekt, mits die de lidstaten dekt waarin u actief bent. Belangrijker dan het bedrag zelf is de onderbouwing: een financiële prognose die aansluit op uw bedrijfsplan en op uw risicoanalyse. Een prognose van snelle groei naast een risicoanalyse die stelt dat het klantenbestand laag risico is, roept precies de verkeerde vraag op.
Stap 4: het aanvraagdossier
De AFM publiceert een aanvraagformulier met controlelijst. Het dossier bevat in elk geval:
- Bedrijfsplan en financiële prognose — met onderbouwde aannames over volumes, markten en kosten.
- Governance — organogram, verdeling van taken en bevoegdheden, en aantoonbaar tegenwicht vanuit de tweede lijn.
- Betrouwbaarheid en geschiktheid — dossiers van bestuurders en houders van sleutelfuncties, inclusief tijdsbesteding.
- Bewaring van klantmiddelen — scheiding van eigen en klantvermogen, sleutelbeheer en een sluitende administratie.
- ICT en operationele weerbaarheid — incidentbeheer, continuïteit en uitbesteding, met DORA als kader.
- AML/CFT-raamwerk — SIRA, cliëntenonderzoek, monitoring, sanctiescreening en meldproces; zie de Wwft-verplichtingen voor CASP's.
- Klachten, belangenconflicten en marktmisbruik — werkende procedures, geen beleidsstukken zonder proces.
Eén ogenschijnlijk kleine eis maakt in de praktijk veel verschil: een duidelijk overzicht van de meegeleverde documenten, met consistente naamgeving en verwijzingen. Een dossier waarin de beoordelaar moet zoeken, kost weken.
Stap 5: vooroverleg met de AFM
Een gesprek met de toezichthouder over uw model vóór indiening is geen formaliteit. Het is de goedkoopste plek om te ontdekken dat uw kwalificatie wringt, dat uw bewaarconstructie vragen oproept of dat een aangevraagde dienst beter kan wachten. Wie dat gesprek overslaat, voert dezelfde discussie later — maar dan met een lopende klok en een dossier dat al is ingericht op het antwoord dat toen nog niet vaststond.
Stap 6: indienen en de wettelijke termijnen
Na indiening verloopt de beoordeling in twee fasen.
- Ontvangstbevestiging — binnen vijf werkdagen.
- Volledigheidstoets — 25 werkdagen. Ontbreekt er iets, dan krijgt u vijf tot twintig werkdagen om aan te vullen. Deze fase eindigt met de mededeling dat de aanvraag volledig is; pas dan begint de inhoudelijke klok.
- Inhoudelijke beoordeling — 40 werkdagen, met ruimte voor aanvullende vragen. Beantwoording daarvan schort de termijn op, tot maximaal twintig werkdagen.
- Besluit — binnen vijf werkdagen na afronding van de beoordeling.
Bij elkaar ongeveer 105 werkdagen, dus zo'n vijf maanden — mits alles in één keer goed is. In de praktijk komt daar bijna altijd tijd bij, en die tijd zit vrijwel volledig aan uw kant van de tafel: de snelheid en consistentie waarmee u vragen beantwoordt bepaalt de doorlooptijd sterker dan de toezichthouder dat doet.
Een verleende vergunning geeft paspoortrecht: u kunt uw diensten in de hele Unie aanbieden, na notificatie van de lidstaten waarin u actief wilt zijn.
De vijf gebruikelijke vertragers
- Het AML/CFT-raamwerk is beschreven maar niet ingericht. Beleid dat verwijst naar monitoring die nog gebouwd moet worden of scenario's die nog niet gekalibreerd zijn, wordt herkend als papier.
- Bedrijfsplan en risicoanalyse spreken elkaar tegen. Zie de opmerking bij de prognose hierboven.
- Uitbesteding is onvoldoende beheerst. Wie bewaring, screening of onboarding bij een derde belegt, moet laten zien die derde te kunnen aansturen en controleren — niet alleen dat er een contract is.
- Geschiktheid is niet aantoonbaar. Geschiktheid gaat over kennis, ervaring én tijd. Een bestuurder die op papier vijf functies combineert, roept twijfel op.
- Er is te laat begonnen. Een dossier dat onder tijdsdruk is opgesteld, is aan de documentatie te zien.
Een realistische planning
| Fase | Doorlooptijd | Wat er gebeurt |
|---|---|---|
| Kwalificatie en scoping | 2 tot 6 weken | Valt u onder MiCAR, welke diensten vraagt u aan, welke klasse geldt |
| Bouwen en documenteren | 4 tot 9 maanden | Governance, AML/CFT, bewaring, ICT, klachten — inrichten én vastleggen |
| Vooroverleg | 2 tot 6 weken | Toetsen van model en aanpak bij de AFM, aanscherpen waar nodig |
| Formele beoordeling | ca. 5 maanden | Volledigheidstoets, inhoudelijke beoordeling, vragenrondes |
Wie in die volgorde werkt, verliest zelden tijd aan de toezichthouder. Wie de laatste fase als startpunt neemt, vrijwel altijd.
Veelgestelde vragen
Bij wie vraag ik een MiCAR-vergunning aan in Nederland?
Bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM). De AFM is in Nederland de vergunningverlenende toezichthouder voor aanbieders van cryptoactivadiensten en voert ook het grootste deel van het doorlopend toezicht. DNB houdt prudentieel toezicht op CASP's en beoordeelt gekwalificeerde deelnemingen; daarnaast verleent DNB vergunningen aan uitgevers van asset-referenced tokens.
Hoe lang duurt de beoordeling van een MiCAR-vergunningaanvraag?
De volledigheidstoets duurt 25 werkdagen en de inhoudelijke beoordeling 40 werkdagen, met daarnaast vijf werkdagen voor de ontvangstbevestiging en vijf voor het besluit. Samen ongeveer 105 werkdagen, oftewel vijf maanden. Die termijn loopt pas vanaf het moment dat de aanvraag volledig is verklaard, en aanvullende vragen schorten hem op.
Hoeveel eigen vermogen moet een CASP aanhouden?
Dat hangt af van de diensten. MiCAR kent drie klassen: € 50.000 voor onder meer advies, portefeuillebeheer en orderdiensten, € 125.000 wanneer u ook bewaart of wisselt, en € 150.000 wanneer u een handelsplatform exploiteert. U houdt aan wat hoger uitvalt: dat bedrag, of een kwart van de vaste kosten over het voorgaande jaar.
Kan ik met een Nederlandse MiCAR-vergunning in andere EU-landen actief zijn?
Ja. Een MiCAR-vergunning geeft paspoortrecht: na notificatie kunt u uw diensten in de hele Europese Unie aanbieden zonder in elke lidstaat opnieuw een vergunning aan te vragen. De vergunning geldt wel uitsluitend voor de cryptoactivadiensten die erin zijn opgenomen.
Vervangt de MiCAR-vergunning mijn Wwft-verplichtingen?
Nee. MiCAR regelt markttoegang en marktgedrag; cliëntenonderzoek, transactiemonitoring, sanctiescreening en het melden van ongebruikelijke transacties komen uit de Wwft en de Sanctiewet 1977. In een vergunningtraject worden beide sporen tegelijk beoordeeld: een sterk prudentieel dossier met een dun AML/CFT-raamwerk haalt het niet.
Bronnen
- CASP-vergunning — AFM
- Verordening (EU) 2023/1114 (MiCAR) — EUR-Lex
- MiCAR — De Nederlandsche Bank
- ESMA — Europees register en richtsnoeren
Lees verder
Zo ziet zo'n traject eruit
Een MiCAR-traject voor de boeg? Wij begeleiden aanvragen van de kwalificatievraag tot de vergunning, en bouwen het AML/CFT-raamwerk dat er hoe dan ook bij hoort. Bekijk de dienst of plan een gesprek van dertig minuten.