Cliëntenonderzoek onder de Wwft: een praktisch stappenplan

Door Mitchell Zandwijken · 19 augustus 2026 · CDD, KYC, UBO

Het cliëntenonderzoek — ook wel CDD (customer due diligence) of KYC (know your customer) — is het hart van de Wwft. Wie zijn cliënt niet kent, kan diens transacties niet beoordelen. Dit stappenplan beschrijft hoe u het cliëntenonderzoek gestructureerd uitvoert en vastlegt.

Stap 1 — Identificeer de cliënt

Stel vast wie uw cliënt is: naam, geboortedatum en woonplaats bij natuurlijke personen; rechtsvorm, statutaire naam en KvK-gegevens bij rechtspersonen. Identificatie gebeurt vóór het aangaan van de zakelijke relatie of het uitvoeren van de transactie.

Stap 2 — Verifieer de identiteit

Controleer de opgegeven identiteit aan de hand van betrouwbare, onafhankelijke bronnen: een geldig identiteitsbewijs, een uittreksel uit het handelsregister, of — bij digitale onboarding — een betrouwbaar middel voor identificatie op afstand. Leg vast wélk document u heeft gebruikt en bewaar de gegevens.

Stap 3 — Stel de UBO's vast

Bepaal wie de uiteindelijk belanghebbenden (UBO's) zijn: de natuurlijke personen die de cliënt uiteindelijk bezitten of er zeggenschap over hebben, doorgaans via een belang van meer dan 25% van de aandelen, stemrechten of het eigendomsbelang. Let op: u mag niet uitsluitend vertrouwen op het UBO-register — u doet eigen onderzoek en beoordeelt of de uitkomsten consistent zijn. Bij complexe of buitenlandse structuren is dit vaak het lastigste deel van het onderzoek; teken de structuur uit en documenteer elke stap.

Stap 4 — Doel en aard van de relatie

Leg vast waarvoor de cliënt uw diensten wil gebruiken en wat het verwachte transactiepatroon is. Dit vormt de basis om later afwijkingen te herkennen.

Stap 5 — Risicoclassificatie

Beoordeel het risico van de cliënt op basis van cliëntkenmerken, product, leveringskanaal en geografie, en deel de cliënt in (bijvoorbeeld laag – midden – hoog). De classificatie bepaalt de intensiteit van het onderzoek en de frequentie van periodieke reviews.

Regime	Wanneer	Wat betekent het
Vereenvoudigd	Aantoonbaar laag risico	Lichtere maatregelen, wel motiveren en vastleggen
Standaard	Regulier risico	Volledige stappen 1 t/m 6
Verscherpt	Hoog risico: o.a. PEP's, hoog-risicolanden, complexe structuren, ongebruikelijke transactiepatronen	Extra maatregelen: bron van vermogen en middelen, senior-management-goedkeuring, intensievere monitoring

Stap 6 — PEP- en sanctiescreening

Ga na of de cliënt of UBO een politiek prominente persoon (PEP) is; in dat geval geldt verscherpt onderzoek, waaronder goedkeuring door het senior management en onderzoek naar de bron van het vermogen. Screen cliënt en UBO's daarnaast tegen de sanctielijsten — dat is geen Wwft-verplichting maar volgt uit de sanctieregelgeving, en hoort in hetzelfde werkproces thuis.

Stap 7 — Monitor en actualiseer

Cliëntenonderzoek is geen eenmalige exercitie. Monitor transacties tegen het verwachte patroon, voer periodieke reviews uit (frequentie afhankelijk van de risicoclassificatie) en actualiseer het dossier bij trigger events: een nieuwe UBO, een gewijzigde structuur, negatieve mediaberichten of afwijkende transacties.

Als het onderzoek niet lukt

Kunt u het cliëntenonderzoek niet (volledig) afronden, dan mag u de zakelijke relatie niet aangaan of moet u deze beëindigen. Beoordeel dan ook of er aanleiding is voor een melding van een ongebruikelijke transactie bij FIU-Nederland.

Veelgemaakte fouten

Het UBO-register overschrijven van het register zonder eigen beoordeling.
Risicoclassificaties die nooit worden herzien na onboarding.
Doel en aard van de relatie invullen als lege formaliteit ("betalingsverkeer").
Verscherpt onderzoek zonder vastlegging van de extra maatregelen.
Dossiers zonder datum, bron en beoordelaar — niet reconstrueerbaar voor de toezichthouder.

Bronnen

Lees verder

Achterstanden in uw CDD-dossiers of twijfel over uw proces? Wij voeren file reviews en remediation uit en richten werkbare CDD-procedures in. Bekijk onze Wwft-diensten of neem contact op.