De Wwft-check: wat het is en hoe u hem uitvoert

Door Mitchell Zandwijken · 21 augustus 2026 · Wwft-check, cliëntenonderzoek

Een Wwft-check is de controle die u uitvoert vóórdat u een dienst verleent: wie is de cliënt, klopt die identiteit, wie is de uiteindelijk belanghebbende, wat wil deze cliënt en welk risico brengt dat mee. In de wet heet dit cliëntenonderzoek. Het is een resultaatsverplichting: is de check niet afgerond, dan mag de dienst niet doorgaan.

Wanneer u een Wwft-check doet

• Bij het aangaan van een zakelijke relatie, vóór de dienstverlening begint.
• Bij een incidentele transactie boven de geldende drempel, of bij een reeks transacties die samenhangen.
• Bij een vermoeden van witwassen of terrorismefinanciering — ongeacht bedrag of drempel.
• Bij twijfel over eerder verkregen gegevens, bijvoorbeeld na een wijziging in de structuur of een screeningtreffer.
• Bij de periodieke review volgens de frequentie die bij het risicoprofiel hoort.

Welke documenten u nodig heeft

Let op de valkuil: een uittreksel is een momentopname. Bij een cliënt die u langer bedient, verouderen structuurgegevens sneller dan identiteitsgegevens — en juist daar zitten de wijzigingen die ertoe doen.

De check in zeven stappen

1. Bepaal of u Wwft-plichtig bent voor déze dienst. Bij advocaten en accountants hangt dat af van de concrete werkzaamheid, niet van het kantoor als geheel.
2. Identificeer de cliënt en, bij een onderneming, de persoon die namens haar optreedt.
3. Verifieer aan de hand van betrouwbare, onafhankelijke bronnen.
4. Achterhaal en verifieer de UBO. Prik door de structuur tot een natuurlijk persoon. Zie wat is een UBO.
5. Screen op sanctielijsten en PEP-status, inclusief UBO's en vertegenwoordigers.
6. Leg doel en beoogde aard vast — concreet genoeg om later afwijkingen aan te kunnen herkennen.
7. Stel het risicoprofiel vast en bepaal welk onderzoeksniveau daarbij hoort: vereenvoudigd, standaard of verscherpt.

De uitkomst is een oordeel, geen vinkje

De meest voorkomende bevinding bij toezichtonderzoeken is niet dat er documenten ontbreken, maar dat er geen conclusie in het dossier staat. Een map met een uittreksel, een paspoortkopie en een screeningrapport beantwoordt de vraag niet die de wet stelt: wat vindt u hiervan, en waarom mag deze cliënt bij u klant zijn?

Schrijf dat op. Drie zinnen volstaan vaak: wat de cliënt doet, waarom het geld dat u verwacht daarbij past, en welk risico u daaraan toekent.

Wat u bewaart, en hoe lang

De Wwft schrijft een bewaartermijn voor van vijf jaar na het einde van de zakelijke relatie of na het uitvoeren van de incidentele transactie. Bewaren betekent: de gegevens en documenten waarmee u het onderzoek hebt gedaan, plus de vastlegging van uw beoordeling.

Twee grenzen die botsen en waar u een keuze in moet maken. De Wwft wil dat u kunt aantonen wat u hebt gecontroleerd; de AVG wil dat u niet meer bewaart dan nodig. Voor de Wwft-verificatie zijn het burgerservicenummer en de pasfoto doorgaans niet nodig — leg vast welke keuze u maakt en waarom.

Als de cliënt niet meewerkt

Kunt u het onderzoek niet afronden — geen UBO vast te stellen, geen duidelijkheid over de herkomst van middelen, of documenten die niet komen — dan is de uitkomst helder: geen dienstverlening. Bestaat de relatie al, dan beëindigt u die.

Daarnaast maakt u een aparte afweging: is het uitblijven van medewerking zélf een reden om te melden bij FIU-Nederland? Die twee beslissingen staan los van elkaar, en in de praktijk wordt de tweede vaak vergeten zodra de eerste is genomen. Zie een ongebruikelijke transactie melden.

Veelgestelde vragen

Wat is een Wwft-check?

Een Wwft-check is de controle die een Wwft-plichtige instelling uitvoert voordat zij een dienst verleent: vaststellen wie de cliënt is, die identiteit verifiëren, de UBO achterhalen, doel en aard van de dienst vastleggen, screenen op PEP-status en sanctielijsten, en op basis daarvan een risicoprofiel bepalen. In de wet heet dit cliëntenonderzoek; Wwft-check is de gangbare praktijkterm.

Is een Wwft-check verplicht?

Voor Wwft-instellingen wel, en het is geen formaliteit: zonder afgerond cliëntenonderzoek mag u de dienst niet verlenen. Dat is een resultaatsverplichting, geen inspanningsverplichting. Kunt u de UBO niet vaststellen of blijft de herkomst van middelen onduidelijk, dan is de uitkomst dat u de relatie niet aangaat of beëindigt.

Welke documenten heb ik nodig voor een Wwft-check?

Bij een natuurlijk persoon: een geldig identiteitsdocument. Bij een onderneming: een recent uittreksel uit het handelsregister, inzicht in de eigendoms- en zeggenschapsstructuur (organogram, aandeelhoudersregister of statuten), identificatie van de UBO's en van de vertegenwoordiger die namens de onderneming optreedt. Bij verhoogd risico komt daar onderbouwing van de herkomst van vermogen en middelen bij.

Hoe lang duurt een Wwft-check?

Bij een eenvoudige particuliere cliënt met digitale verificatie enkele minuten tot een dag. Bij een onderneming met een gelaagde of buitenlandse structuur enkele dagen tot weken, vooral omdat het opvragen van stukken bij de cliënt en bij buitenlandse registers tijd kost. De doorlooptijd wordt in de praktijk zelden bepaald door uw eigen proces, maar door hoe snel de cliënt levert.

Moet ik een kopie van het paspoort bewaren?

U moet vastleggen welk document u hebt gebruikt en welke gegevens u daaruit hebt overgenomen. Een kopie bewaren mag voor dat doel, maar bewaar niet meer dan nodig: het burgerservicenummer en de pasfoto zijn voor de Wwft-verificatie doorgaans niet vereist. Stem de bewaarwijze af met uw privacybeleid en houd de wettelijke bewaartermijn van vijf jaar na beëindiging van de relatie aan.

Wat doe ik als de cliënt niet meewerkt?

Dan kunt u het cliëntenonderzoek niet afronden, en dan mag u de dienst niet verlenen. Bestaat de relatie al, dan beëindigt u die. Beoordeel daarnaast of het uitblijven van medewerking zelf een reden is om een melding te doen bij FIU-Nederland — dat is een zelfstandige afweging, los van het beëindigen van de relatie.

Bronnen

• Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) — wetten.overheid.nl
• Uitvoeringsbesluit Wwft — wetten.overheid.nl
• Uitvoeringsregeling Wwft — wetten.overheid.nl
• Autoriteit Persoonsgegevens
• Wwft — Open Boek Toezicht, De Nederlandsche Bank
• Bureau Financieel Toezicht (BFT)

Lees verder

• Cliëntenonderzoek: stappenplan
• Wat is een UBO?
• Wat is een PEP?
• Ongebruikelijke transactie melden

Loopt uw onboarding vast of duurt hij te lang? Vaak zit het niet in de wet maar in het proces: dezelfde gegevens die drie keer worden uitgevraagd, of beslisregels die per medewerker verschillen. Leg uw situatie voor.